Leren lezen gebeurt niet vanzelf: daar is veel instructie, oefening en herhaling voor nodig. Hoe pak je dit aan, welke didactische principes zijn van belang bij goed leesonderwijs, wat zijn de valkuilen en hoe kun je ‘boven de methode’ staan? Deze cursus is een aanrader voor iedere (ervaren) leerkracht.
Effectief leesonderwijs: 3-daagse cursus begeleid door Marita Eskes!
Leren lezen is één van de meest belangrijke vaardigheden die we leerlingen in het basisonderwijs moeten bijbrengen. Lezen gebeurt niet vanzelf: daar is veel instructie, oefening en herhaling voor nodig. Helaas lukt het nog niet alle scholen om dat te realiseren: 37% van de basisscholen heeft het onderwijs in technisch lezen onvoldoende op orde (Inspectie van het Onderwijs, 2019). Dat resulteert in een te groot percentage leerlingen dat niet goed leert lezen: zorgelijk, gezien goed kunnen lezen nodig is voor verder school-, werk en sociaal succes. Helaas constateerde de Inspectie van het Onderwijs recent dat meer dan de helft van de leerlingen het leesniveau 2F niet meer behaalt, een leesniveau dat nodig is om in de maatschappij te kunnen functioneren (2023). Je kunt maatschappelijk niet goed functioneren als je niet geletterd bent: dat zorgt vaak voor (verschillende) problemen.
Dag 1: De doorlopende lijn binnen het technisch lezen: alle leerlingen een vloeiende lezer!
In deze bijeenkomst neem je kennis van de hele doorlopende leeslijn. Wat is het belang van geletterdheid? Hoe ziet de doorlopende lijn eruit op het gebied van technisch lezen en waarom is het van belang om als leerkracht de schoolbrede doelen goed te kennen? Na afloop van deze dag weet je hoe een taalkring (1/2) en een leesles (3 t/m 8) optimaal kunnen worden vormgegeven en heb je tips gekregen die je gelijk de volgende dag in de les kunt inzetten of met je collega’s kunt delen. De rol van instructie komt aan de orde en veelvoorkomende valkuilen in taalkringen en leeslessen worden benoemd en met praktische tips leer je hoe je zelf deze valkuilen kan voorkomen. Dit alles wordt gekoppeld aan de cognitieve leerpsychologie: hoe werkt leren precies en wat betekent dat voor het leren lezen?
Dag 2: Alles wat je moet weten rondom leesmotivatie én de focus op risicolezers!
Tijdens deze tweede dag wordt ingegaan op de leesmotivatie en leesbevordering. Hoe verhouden deze zaken zich tot leescompetentie? Welke leesbevorderende activiteiten zijn zinvol en welke minder? Wat weten we over het belang van een goede school- en klassenbibliotheek en hoe kan je ouders meenemen in de leesopvoeding? Soms zijn er leerlingen die meer aandacht nodig hebben: hoe ga je effectief om met risicolezers, welke vakinhoudelijke en didactische principes zijn er van belang? Welke interventies kun je (preventief) inzetten in groep 1/2 en wat werkt in de groepen 3 t/m 8? We staan stil bij interventies op het gebied van technisch lezen én begrijpend lezen. Er wordt tijdens deze dag dan ook een koppeling gemaakt met tekstbegrip: hoe ontstaat tekstbegrip, welke zaken zijn hierop van invloed en welke rol speelt de kennis die we hebben vanuit de cognitieve leerpsychologie een rol? Na afloop heb je tips gekregen om met dit onderwerp in je klas én in je school aan de slag te gaan.
Dag 3: De doorlopende lijn begrijpend lezen: op weg naar goed onderwijs in tekstbegrip!
In de laatste bijeenkomst gaan we dieper in op tekstbegrip: hoe werk je hier met leerlingen effectief aan? Welke rol is weggelegd voor zaakvakken, hoe bouw je met leerlingen aan een kennisrijk curriculum in de klas? Welke zaken bepalen de tekstkwaliteit, en hoe kun je samen met leerlingen teksten effectief doorgronden in de les en ordenen met goede aantekeningen? Op deze derde dag optimaliseer je het door jou gemaakte schoolplan, je blikt terug op ingezette acties middels een korte pitch neem je de groep mee in wat de cursus jou heeft opgeleverd en welke stappen je nog zou willen maken om het onderwijs in je klas of op school te optimaliseren.
In deze cursus leer je…
- Hoe leren werkt in relatie tot ons werk- en langetermijngeheugen;
- Hoe de doorlopende leeslijn technisch lezen eruitziet;
- Welke doelen er centraal staan van groep 1 t/m 8;
- Welke rol preventie en een goede leesstart spelen;
- Wat onder het decoderen wordt verstaan;
- Wat onder vloeiend lezen wordt verstaan;
- Wat de rol is van automatisering bij het lezen;
- Welke didactische principes van belang zijn bij goed leesonderwijs;
- Hoe je kunt omgaan met de risicolezers in de verschillende leerjaren;
- Hoe je de leesontwikkeling van leerlingen kunt monitoren;
- Hoe je effectief met een lesmethode omgaat;
- Hoe vloeiend lezen zich verhoudt tot begrijpend lezen;
- Hoe mentaal model wordt opgebouwd en welke rol dit speelt bij tekstbegrip;
- Hoe je het onderwijs in technisch- en begrijpend lezen zich tot elkaar verhouden;
- Hoe je jouw school zo goed mogelijk kan helpen bij het optimaliseren van het leesonderwijs.
Voor wie?
- Leerkrachten groep 1-8
- Intern begeleiders
- Remedial teachers
- Taalcoördinator
- Lees- en Taalspecialist
Programma
- Dag 1: de doorlopende lijn binnen het voortgezet technisch leesonderwijs
- Dag 2: de rol van vloeiend lezen en het omgaan met risicolezers
- Dag 3: de brede leeslijn: technisch lezen met leesmotivatie en tekstbegrip
Cursusdata
schooljaar 2025-2026: vol!
- Dag 1: donderdag 11 december 2025
- Dag 2: donderdag 26 maart 2026
- Dag 3: donderdag 4 juni 2026
schooljaar 2026-2027:
- Dag 1: donderdag 26 november 2026
- Dag 2: donderdag 18 maart 2027
- Dag 3: donderdag 13 mei 2027
Volg ook de 3-daagse cursus Begrijpend lezen begeleid door Marita Eskes.
