Oefening baart kunst, maar geldt dat ook voor fout gespelde woorden? Wat gebeurt er eigenlijk als kinderen een woord steeds verkeerd schrijven?
Madelon van den Boer legt uit wat onderzoek hierover zegt. Als onderzoeker en docent aan de Universiteit van Amsterdam, co-auteur van Effectief lees- en spellingonderwijs en docent van de cursus Lees- en Taalspecialist bij de Onderwijsdesk vertaalt zij wetenschappelijke inzichten naar praktische handvatten voor in de klas.
Kunnen kinderen van spelfouten leren?
Bij het spellen van woorden wordt er geleund op woordkennis in het geheugen. In het brein is een koppeling gemaakt tussen de betekenis van een woord, de uitspraak van dat woord en de manier waarop het woord geschreven wordt. Deze connectie ontstaat door gerichte instructie en blootstelling, oftewel het vaak zien van de juiste schrijfwijze. Schrijft een leerling het woord vaak fout, dan zien ze regelmatig een verkeerd geschreven vorm, die ze onbedoeld kunnen opslaan als de juiste vorm. De uitspraak ‘hoofd’ wordt dan in het geheugen bijvoorbeeld gekoppeld aan zowel hoofd als hooft. Wanneer die vormen eenmaal beiden in het geheugen staan, is het moeilijk om een keuze te maken voor de juiste vorm.
Dit betekent overigens niet dat kleuters niet kunnen experimenteren met het schrijven van woorden. Alleen door schrift uit te proberen, ook al is het fout, worden kleuters nieuwsgierig naar de juiste letters en hoe die horen bij klanken.
Vanaf de start van het formele spellingonderwijs is consequente herhaalde blootstelling aan de juiste schrijfwijze van woorden belangrijk. Heeft een leerling toch een fout gemaakt? Geef dan altijd het goede voorbeeld. Schrijf het juiste woord ernaast of wijs op de fout en laat de leerling die zelf corrigeren. Toon begrip voor de spelfout, maar leg ook uit waarom het anders moet en bevestig het correcte woordbeeld door het juiste woord nog eens extra op te laten schrijven.
Meer leren over effectief lees- en spellingonderwijs? Start ook in het najaar met de 6-daagse cursus tot Lees- en Taalspecialist. De cursus die op 28 september start is al volgeboekt, maar voor de extra reeks die op 11 november 2026 van start gaat, zijn nog enkele plaatsen beschikbaar.
